Niedoskonały Sobór Powszechny

Argument doktrynalny • 10/16 • Unam Sanctam

✠ ✠ ✠

Sobór Powszechny jest zgromadzeniem biskupów z całego świata, zwołanym celem rozstrzygania kwestii doktrynalnych, dyscyplinarnych lub dotyczących rządów Kościoła pod przewodnictwem Biskupa Rzymskiego.

Sobór Powszechny jest z konieczności zwoływany autorytetem Papieża, który posiada władzę podejmowania ostatecznych rozstrzygnięć w sprawach Wiary.

Zakłada on obecność, zwołanie oraz zatwierdzenie przez Papieża. Może definiować dogmaty, wiązać sumienia wszystkich wiernych Kościoła powszechnego oraz wydawać ostateczne orzeczenia w kwestiach Wiary i moralności.

Natomiast Niedoskonały Sobór Powszechny jest zgromadzeniem biskupów z całego świata, zwołanym bez autorytetu papieskiego, w przypadku jawnego lub wątpliwego wakatu Stolicy Apostolskiej, którego celem jest zaradzenie poważnemu problemowi dotykającemu głowy Kościoła.

Zwoływany jest jako odpowiedź na sytuację nadzwyczajną: albo przedłużający się wakat Stolicy Rzymskiej, albo uzasadnioną wątpliwość co do prawowitości pretendenta do papiestwa.

Ponieważ to Papież nadaje prawomocność zwołaniu każdego Soboru Powszechnego, zapewnia mu prawdziwą powszechność, a następnie zatwierdza jego dekrety, Niedoskonały Sobór Powszechny z definicji cierpi na brak pełnej regularności prawnej.

Dlatego wielki teolog Kajetan określa taki sobór mianem „niedoskonałego, lecz pożytecznego”, o ile rozpoczyna się on niejako poza zwyczajnym porządkiem prawnym, lecz uzyskuje pełną moc po rozstrzygnięciu kwestii prawowitości Papieża Rzymskiego.

Jeśli okaże się to konieczne, po wyborze prawdziwego Papieża, który nada Soborowi pełną moc prawa, Sobór z niedoskonałego staje się doskonałym.

Tym, którzy twierdzą, że duchowni trwający przy Wierze nie posiadają prawa zwołania Niedoskonałego Soboru Powszechnego pod pretekstem braku koniecznej jurysdykcji, odpowiadamy, iż nikt — przy braku Papieża — nie posiada zwyczajnej prawnej władzy zwołania Soboru Powszechnego, niezależnie od posiadanej jurysdykcji terytorialnej.

Takie zgromadzenie jest z definicji działaniem praeter legem — „poza prawem” — poprzez które Duch Święty może zaradzić sytuacji skrajnej konieczności w Kościele.

Gdy zostanie uznany prawowity Papież, to właśnie on nadaje moc prawną postanowieniom Soboru. Może on zatwierdzić niektóre decyzje, a inne odrzucić.

Odrzucamy zatem całkowicie potępiony błąd koncyliaryzmu. Prawomocność Niedoskonałego Soboru Powszechnego może zostać ostatecznie potwierdzona wyłącznie przez prawowitego Papieża.

Koncepcja ta nie jest nowa. Rozważali ją liczni dawni teologowie, wyjaśniając, iż Kościół może stosować nadzwyczajne środki wobec nadzwyczajnych nieszczęść, które mogą go dotknąć.

Tak więc, gdy nie istnieją już prawowici lub niewątpliwie ważni kardynałowie, Kościół — który musi koniecznie posiadać w sobie środki do własnego odrodzenia i przywrócenia swej władzy — powinien zwołać Niedoskonały Sobór Powszechny.

„Sobór [...] działający nie tylko niezależnie od Wikariusza Chrystusa, lecz nawet sądzący go, jest nie do pomyślenia w konstytucji Kościoła; [...] jednakże takie zgromadzenia miały miejsce w czasach wielkich zaburzeń ustrojowych, gdy albo nie było Papieża, albo prawowity Papież był nierozróżnialny od antypapieży.

W takich nienormalnych czasach zbawienie Kościoła staje się najwyższym prawem, a pierwszym obowiązkiem opuszczonej owczarni jest odnalezienie nowego pasterza, pod którego przewodnictwem istniejące zło mogłoby zostać naprawione.”

— Catholic Encyclopaedia, „General Councils”, wyd. 1913

[1] Tommaso de Vio, kard. Kajetan, De comparatione auctoritatis papae et concilii, w: Opuscula quaestiones et omnia quolibeta (Lugduni: Ioannes Crispinus, 1541), rozdz. XIV, 8.

[2] Catholic Encyclopaedia, „General Councils”, wyd. 1913.

ŹRÓDŁO:
https://www.unamsanctam.org/argument/10

✠ Bractwo Rycerzy Papieża Piusa XII ✠

← Poprzedni Powrót do spisu Następny →